Bu gün Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banisi Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 126 yaşı tamam olur. M.Ə.Rəsulzadə 1884-cü il yanvarın 31-də Novxanıda anadan olub. 1918-1920-ci illərdə onun rəhbərliyi ilə yaradılan Azərbaycan Demokratik Respublikası tarixə Şərqdə ilk demokratik cümhuriyyət kimi düşüb.

Ötən il M.Ə.Rəsulzadənin 125 illik yubileyi idi. Lakin yubiley dövlət səviyyəsində qeyd edilmədi. Amma müxalifət bu tədbiri yüksək səviyyədə keçirdi. Biz də Rəsulzadənin ad günü ərəfəsində vətəndaşlar arasında sorğu apardıq. Maraqlıdır sadə insanlar Rəsulzadəni necə tanıyır?
Vətəndaş Samir Nəcəfova görə, Rəsulzadə onun üçün ADR-in yaradıcısı və dahi bir insandır: “Düzdür bəziləri deyir ki, onun da səhvləri olub. Razıyam. Amma hər halda o dahidir”.

(Böyük öndərin anadan olmasının 126 illiyinə həsr edilir)

Zaman keçir, dövr ötür, müxtəlif rejimlər, sistemlər Azərbaycanda mövcud olur və biz hər dəfə bu şəxsiyyətlə bağlı problemlərin yaşandığını müşahidə edirik. İstər çar Rusiyası dövründə, istər sovetlər birliyi zamanında, istərsə də müstəqilliyinin 19-cu ili yaşanan öz vətənində onun adı ilə bağlı narahatlıqlar mövcud olmuş və qalmaqdadır. Çar Rusiyası zamanında Məhəmməd Əmin Rəsulzadə təqib edildi (1908-1913-cü illər), həbsə alındı (1914-cü il), sovetlər birliyinin təbliğat maşını 70 ilə qədər onun əleyhinə işlədi və onu həbs də etdilər (1920-ci il). Moskvada ciddi nəzarət rejimində yaşamağa məcbur oldu (1920-1922-ci illər). Vətəni Azərbaycan müstəqil olduqdan, sovet rejimindən xilas olduqdan sonra da ona münasibət dəyişmədi, heykəli qoyulmadı, adı əbədiləşdirilmədi, tutduğu mövqeyə qısqanclıqla yanaşıldı.

XX əsrin ən böyük şəxsiyyətləri ilə əlaqə və münasibətləri oldu, birgə fəaliyyəti tarixə həkk edildi - Stalinlə, Atatürklə, marşal Pilsudski ilə, Hitlerlə müxtəlif siyasi münasibətləri, danışıqları oldu. Onu sevdilər də, dəyərləndirdilər də, bəzən qəzəblənib ölkələrindən də qovdular. Amma M.Ə.Rəsulzadə adı ilə barışmağa da məcbur oldular. Hətta münasibətlərinin çox kəskin olan bir dövründə - 1930-cu ildə onun əleyhinə xoşagəlməz ifadələr işlədən bir sovet komsomolçusuna Stalin dözməyib etiraz etmişdi. Stalin həmin şəxsə etirazını bildirib demişdi: “Səfər, tanımadığın adam haqqında heç vaxt pis danışma. Əgər bir insan bizimlə yol getmirsə, bu, o demək deyil ki, o, əclafdır”.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin rəsmi internet səhifəsinin qonaq dəftərinə İntiqam adlı istifadəçinin yazdığı şeri sizlər üçün dərc etdik

Ey mənim xalqımın dahi lideri,

Səni salamlayır bu el sakini,
Sən mənim gözümdə dahi bir insan
Adını hər zaman uca tutacam.

Gəlirsən gözümün önünə indi,
Etdiyin işlərçün süvirəm səni
Səni xəyalımda canlandırıram
Cəsur, vətənpərvər bir insan kimi.

Millətin boz qurdu, xalqın atası,
Çox sağ ol bir tutdun Azərbaycanı
Tarixin hökmünə baş əymədin sən,
Sən oldun xalqıma azadlıq verən.